Đồng Nai tìm động lực tăng trưởng mới từ gỗ kỹ thuật
- 2 ngày trước
- 5 phút đọc
Đồng Nai đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc các ngành kinh tế chủ lực. Trong đó, ngành gỗ - một trong những thế mạnh xuất khẩu lâu năm của địa phương, được kỳ vọng tạo đột phá bằng hướng đi mới: phát triển gỗ kỹ thuật và chuỗi sản xuất xanh, giá trị cao.
Ngày 18/5/2026, Quốc hội công bố Nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính tại Đồng Nai, địa phương hơn 4,4 triệu dân được định hướng trở thành cực tăng trưởng công nghiệp, logistics mới của phía Nam. Đây không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn được xem là bước ngoặt chiến lược cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Kiến tạo mô hình tăng trưởng mới
Là địa phương có giá trị xuất khẩu các mặt hàng chế biến gỗ lớn thứ hai cả nước, ngành gỗ Đồng Nai đạt doanh số xuất khẩu khoảng 2 tỷ USD trong năm 2025. Trong bối cảnh mới, với vai trò là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn lâu đời của địa phương, ngành gỗ Đồng Nai đang đứng trước yêu cầu phải tự làm mới mình. Theo ông Phùng Đức Hoàng, điều phối viên dự án quốc gia – Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), chủ tịch nước đã xác định, từ khóa mới cho địa phương hiện nay là kiến tạo mô hình tăng trưởng mới. Ông Hoàng cho rằng nếu không có một mô hình tăng trưởng đúng đắn và bền vững, chất lượng việc làm và năng suất lao động sẽ khó có thể cải thiện. “Bên cạnh tổng kim ngạch xuất khẩu, ngành gỗ cần quan tâm nhiều hơn đến tỷ trọng giá trị gia tăng do doanh nghiệp trong nước tạo ra, coi đây là một chỉ số quan trọng về năng lực cạnh tranh dài hạn của ngành”, ông Hoàng nói.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Phương, tân Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Thủ công mỹ nghệ Đồng Nai (DOWA), nhấn mạnh rằng để phát triển bền vững trong vị thế mới, DN cần gia tăng nội lực. Điều này bao gồm nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết giữa DN với các hiệp hội địa phương nhằm đáp ứng những quy chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, từ đó định vị lại thương hiệu gỗ Việt trên bản đồ thế giới.
DOWA xác định hướng đi mới là phát triển gỗ kỹ thuật, lĩnh vực đang được xem là trọng tâm trong chiến lược nâng cấp chuỗi giá trị của ngành gỗ Đồng Nai, chuyển dịch từ sản xuất đồ nội thất truyền thống sang các cấu kiện xây dựng hiện đại.
Vượt trội về năng suất và giá trị
Thị trường thế giới đang chứng kiến những bước chuyển mạnh mẽ trong xu hướng tiêu dùng gỗ. Chuyên gia nghiên cứu Phạm Đức Thiềng cho biết, Glulam bắt đầu được ứng dụng tại các công trình ở EU/Thụy Sĩ từ đầu thế kỷ XX. Chỉ trong vòng 10 năm, số tòa nhà gỗ lớn, trên 5 tầng ở Thụy Sĩ đã tăng từ 100 lên 215 tòa, tính đến 2024. Xu hướng toàn cầu đang dịch chuyển từ nhà gỗ thấp tầng sang các công trình cao tầng từ 8-20 tầng. Đặc biệt, phân khúc công trình thương mại, dịch vụ và nghỉ dưỡng bằng gỗ kỹ thuật đang mang lại biên lợi nhuận cao nhất, lên tới 19%, vượt xa mức 8% của phân khúc nhà ở truyền thống. “Thế kỷ XXI được kỳ vọng sẽ là thời đại của gỗ kỹ thuật, vật liệu kết cấu tiêu biểu cho xây dựng bền vững”, ông Thiềng nói.
Theo báo cáo Strategic Revenue Insights 2025, thị trường gỗ kỹ thuật thế giới dự kiến đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 8,94% trong giai đoạn 2024-2033. Trong đó, khu vực châu Á – Thái Bình Dương (APAC) là điểm nóng với các quốc gia như Nhật Bản đạt CAGR 10,37%, trong khi Australia và New Zealand ghi nhận mức tăng trưởng lên tới 16,72%.
Dưới góc nhìn của người làm sản xuất lâu năm, ông Nguyễn Phương đưa ra những so sánh đáng chú ý về hiệu quả của dòng sản phẩm này. Ông cho biết nếu sản xuất một container đồ nội thất truyền thống mất khoảng 30-40 ngày và cần 10-12 lao động thì sản xuất sản phẩm gỗ kỹ thuật chỉ mất khoảng một tuần với khoảng 8 lao động, giảm đáng kể nhu cầu nhân công.
Đặc biệt, gỗ kỹ thuật cho phép sử dụng khối lượng gỗ lớn hơn nhiều trên mỗi container, từ 40-45m³ so với 8-10m³ của đồ nội thất truyền thống. Điều này góp phần thúc đẩy trồng rừng và tối ưu nguồn nguyên liệu tại chỗ như gỗ keo, cao su… Ông Phương khẳng định nếu tiến sâu vào các sản phẩm gỗ kỹ thuật như LVL, glulam và CLCT phục vụ xây dựng, năng suất lao động sẽ đạt mức vượt trội.
Con đường phát triển bền vững
Nhìn về tiềm năng của gỗ kỹ thuật trong xây dựng, ông Phùng Đức Hoàng nhận định đây là cơ hội để hình thành mô hình tăng trưởng mới bên cạnh ngành nội thất truyền thống. Đồng thời, đây cũng là giải pháp quan trọng để giải quyết điểm nghẽn năng suất lao động trong ngành xây dựng, lĩnh vực vốn thường chậm tiến độ do đặc thù thi công tại công trường, mức độ cơ giới hóa…
Thực tế, việc áp dụng công nghệ thiết kế cho chế tạo và lắp dựng gỗ kỹ thuật (DfMA) giúp giảm từ 30-50% giờ công lao động, rút ngắn thời gian thi công và giảm đáng kể lượng phát thải carbon. Đồng Nai hiện có hệ sinh thái gần 1.000 DN chế biến gỗ cùng sự hiện diện của nhiều nhà máy hiện đại, hội tụ điều kiện để trở thành trung tâm sản xuất gỗ kỹ thuật của khu vực. Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 ngày càng được thúc đẩy trên toàn cầu được xem là cơ hội để gỗ kỹ thuật Đồng Nai mở rộng thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng việc đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe để đưa sản phẩm gỗ kỹ thuật ra thị trường thế giới lẫn trong nước là không hề đơn giản. “Chỉ khi làm chủ được các tiêu chuẩn quốc tế như JAS, FSC, hay tiêu chuẩn châu Âu (EN)… gỗ kỹ thuật sẽ không chỉ là sản phẩm xuất khẩu mà còn trở thành minh chứng cho mô hình kinh tế carbon thấp, nơi tăng trưởng kinh tế đi cùng bảo vệ môi trường và tạo ra việc làm bền vững cho người lao động”, chuyên gia của SIPPO, ông Laurent Corpataux khẳng định.
Đức Anh
Bình luận